Każde dziecko ma swój szczyt do zdobycia

„Tylko ci, którzy mają odwagę pójść zbyt daleko, mogą odkryć, jak daleko naprawdę można dojść”. — T. S. Eliot.*

Wychowanie to sztuka pomagania dziecku odkrywać własną drogę i odważnie podążać ku marzeniom.

Każdy rodzic nosi w sercu ciche pragnienie, aby jego dzieci wyrosły na ludzi odważnych, ambitnych i spełnionych – takich, którzy w dorosłym życiu potrafią sięgać po swoje marzenia i z wytrwałością realizować wyznaczone cele.

Uczmy je więc „zdobywać góry”. Niech nie lękają się wysiłku ani wysokości, lecz z nadzieją i determinacją wspinają się ku temu, co dziś wydaje się jeszcze odległe.

Właśnie w takich chwilach rodzi się siła charakteru, która prowadzi człowieka przez całe życie.

Niech ambicja, wsparta mądrymi autorytetami i dobrym przykładem dorosłych, stanie się dla młodych serc drogowskazem. To ona pomaga odnaleźć właściwą drogę, dodaje odwagi w chwilach zwątpienia i prowadzi ku przyszłości.

Bo w życiu każdego człowieka jest jakiś szczyt, który czeka, by go zdobyć.

* „Tylko ci, którzy mają odwagę pójść zbyt daleko, mogą odkryć, jak daleko naprawdę można dojść”. Oryginalny cytat: „Only those who will risk going too far can possibly find out how far one can go”. — T.S. Eliot amerykańsko-brytyjski poeta,laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.

Wychowanie w rytmie natury

Na skraju tutejszego lasu, tam gdzie drzewa zaczynają szeptać własne historie, włodarze miasta postawili w zeszłym roku niezwykłe Leśne Przedszkole — w całości drewniane, jakby wyrosło wprost z ziemi. Nie dominuje nad przyrodą, lecz stapia się z nią spokojnie i naturalnie. To nie tylko budynek. To inny sposób myślenia o dzieciństwie i edukacji.

Dzieci spędzają tu większość dnia pod gołym niebem — w słońcu, w deszczu, wśród szumu liści i zapachu wilgotnej ściółki. Uczą się, że pogoda nie jest przeszkodą, lecz częścią świata, który warto poznawać wszystkimi zmysłami.

Celem tego miejsca jest coś więcej niż przekazywanie wiedzy. To wychowanie w bliskości z naturą, budowanie samodzielności i odporności, a także rozbudzanie wyobraźni. Patyki stają się różdżkami, szyszki — skarbami, a żołędzie i kasztany zamieniają się w małe dzieła sztuki. Widać je potem wszędzie — zawieszone na gałęziach, ukryte w mchu, wplecione w krajobraz niczym sekrety zostawione przez dziecięce dłonie.

Często spaceruję tym lasem i czasem zatrzymuję się, by zamienić z nimi kilka słów. Dziś znów je spotkałam. Z wielkim skupieniem rozwieszały kolorowe wstążki i karteczki z mądrymi, budującymi sentencjami. Las na chwilę stał się galerią małych myśli o wielkich sprawach.

Ta inicjatywa bardzo mnie porusza. W tutejszym landzie coraz wyraźniej widać, że edukacja może wyglądać inaczej — łagodniej, bliżej człowieka i natury. Dotyczy to nie tylko przedszkoli, lecz także szkół.

Moja najmłodsza wnuczka uczęszcza do prywatnej szkoły o podobnym duchu. Tam nauka również wyrasta z kontaktu z przyrodą i rozwijania ludzkiej wrażliwości. To edukacja całościowa — obejmująca rozwój intelektualny, artystyczny i praktyczny.

Wnętrza wypełniają naturalne materiały, ciepło drewna i brak pośpiechu. Nie ma plastiku ani telefonów komórkowych — jest za to przestrzeń na uważność i relacje.

Po uśmiechniętych twarzach dzieci widać, że są szczęśliwe. Miałam okazję przekonać się o tym wielokrotnie, uczestnicząc w organizowanych przez nich koncertach, wystawach czy zawodach sportowych. Jest w tych wydarzeniach autentyczność i radość, której nie da się wyreżyserować.

A co szczególnie budujące — rodzice są tu naprawdę obecni. Angażują się, wspierają, pełnią dyżury i dbają o porządek w budynkach oraz wokół nich. Ta szkoła to nie tylko miejsce nauki. To wspólnota.

Wychowanie wyniesione z domu zostaje na całe życie?

Przysłowie „Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci” wciąż jest aktualne. Wychowanie wyniesione z domu kształtuje nas na całe życie.

To, jakie są dzieci, w dużej mierze zależy od dorosłych — przede wszystkim od rodziców.

Oczywiście wpływ mają też szkoła, rówieśnicy i podwórko. Jednak dzieci, które wyniosły z domu wartości i zasady, łatwiej opierają się złym wpływom. Mają zakorzenioną kulturę osobistą i zdolność rozróżniania dobra od zła.

Nie zawsze jednak można przewidzieć, kim dziecko stanie się w dorosłości. Przykład tragiczny: dwudziestoletnia dziewczyna zamordowała swojego adoptowanego ojca, który dawał jej miłość i bezpieczeństwo. Prawdopodobnie pewne skłonności miała już w genach, odziedziczone po biologicznych przodkach.

Z drugiej strony, znam przypadek odwrotny: żona mojego kuzyna pochodzi z patologicznej rodziny, a mimo to ona i większość jej rodzeństwa wyrośli na osoby kulturalne, odpowiedzialne i dobrze wychowane. To dowód, że wychowanie i geny nie dają zawsze jednoznacznej odpowiedzi.

Dziecięce zachowanie pozwala w dużym stopniu przewidzieć przyszłość, ale zawsze mogą pojawić się wyjątki. Dlatego tak ważne jest, aby dorośli tworzyli wokół dzieci świat mądry i wartościowy. Nie wolno przymykać oczu na złe zachowania — niezależnie od tego, czy dziecko jest nasze, czy obce. Im więcej ludzi dobrej woli, tym większa szansa, że chamstwo i agresja zostaną ograniczone.

Nie wspomniałam jeszcze o takich ludziach, którzy wywodzą się z rodzin o niskim poziomie kultury i wykształcenia, a którzy w dorosłym życiu — jakimś cudem — dochrapali się majątków lub pokończyli studia, by później w przesadny sposób zgrywać wielce mądrych i szlachetnych, podczas gdy przysłowiowa słoma i tak wyłazi im z butów… Co o nich myślę? Pół żartem, pół serio opowiedziałam w poniższej satyrze:

Piękne życie nuworysza

Pojęcia nie mam, czemu nie wierzycie,

Choć wam powtarzam — piękne jest życie.

Że było ponure, nie zapomniałem,

Lecz je upiększyłem i wam coś dałem.

A dałem wam sobą dobitny przykład,

Jak chaos w swym życiu zamienić w ład.

Co macie robić, by stać się mocnym

I znaleźć w bogactwie efekt owocny.

Kto w porę to pojmie — też przecież może

Zdobywać bogactwa bezkresne morze.

Musi się tylko łokciami rozpychać,

Zamiast do obrazu głupawo wzdychać.

Bo przecież się mówi, że chcieć to móc.

Kto myśli inaczej — ten kiep i buc.

Do swej świetności doszedłem sam.

Bzdurne świętości dziś za nic mam.

Rozpycham się mądrze na lewo i prawo

I prę do dobrobytu ochoczo i żwawo.

Jestem więc teraz bogatym człowiekiem,

To samo nie przyszło ani też z wiekiem.

Dla mnie kultura to chleb powszedni,

Lecz co wy tam wiecie, ludziska biedni?

Wciąż gnuśniejecie w plebejskim folklorze,

Pojęcia nie macie o pańskim honorze.

I co wy na to, ludziska drodzy?

Jesteśmy naprawdę aż tak ubodzy?

Dalibóg — ubodzy? Z pewnością nie!

Choć z portfelem bywa u nas różnie.

Mimo to słuchać nam nie uchodzi

Tego, komu słoma z Ryłków* wychodzi.

Żaden on wielki... Zwykły nuworysz!

Niech zniknie, przepadnie! Kysz!... A kysz!... A kysz!

* Ryłko — jedna z najdroższych marek męskiego obuwia produkowanego w Kalwarii Zebrzydowskiej; nazwa pochodzi od nazwiska założyciela spółki.

***

Piszę z potrzeby serca i dzielenia się tym, co ważne.
Jeśli moje słowa są Ci bliskie i masz ochotę wesprzeć mnie symbolicznie,
możesz to zrobić tutaj:
https://paypal.me/KacikDlaCzytajacych

Samo czytanie już jest dla mnie darem.

Dziękuję 💓Halszka